Hai việc khác nhau: chủ trọ thu và các bạn chia nhau
Có hai tầng cần tách ra. Tầng thứ nhất là chủ trọ thu tiền điện nước của cả phòng, theo cách ghi trong hợp đồng thuê. Tầng thứ hai là các bạn trong phòng chia nhau số tiền đó.
Bài này chỉ nói về tầng thứ hai. Đơn giá và cách chủ trọ tính là chuyện giữa cả phòng và chủ nhà, nên nếu có thắc mắc, hãy xem lại giá ghi trong hợp đồng thuê và hỏi thẳng chủ trọ. Mình không đưa mức giá nào ở đây.
Cách 1: chia đều theo đầu người
Cộng tổng hóa đơn rồi chia cho số người. Đây là cách nhanh nhất, hợp khi mọi người ở đủ kỳ và dùng điện nước gần như nhau.
Ví dụ hóa đơn tháng này là 600.000 đ, phòng có 4 người. Mỗi người trả 150.000 đ. Rắc rối chỉ xuất hiện khi có người dọn vào giữa tháng hoặc vắng nhiều ngày, vì họ vẫn trả bằng người ở đủ.
Cách 2: chia theo số ngày ở
Cách này tính theo số ngày mỗi người có mặt. Công thức hay dùng: phần của một người = tổng tiền × số ngày người đó ở ÷ tổng số ngày ở của tất cả mọi người cộng lại. Đây là cách tính phổ biến giữa những người ở chung, không phải quy định nào.
Ví dụ hóa đơn 600.000 đ trong kỳ 30 ngày, có 3 người. An và Bình ở đủ 30 ngày, Chi dọn vào và chỉ ở 15 ngày. Tổng số ngày ở là 30 + 30 + 15 = 75, nên mỗi ngày ở tương ứng 600.000 ÷ 75 = 8.000 đ. An và Bình trả 240.000 đ mỗi người, Chi trả 120.000 đ. Cộng lại vừa đủ 600.000 đ.
Cách 3: công tơ phụ
Nếu mỗi người hoặc mỗi khu trong phòng có công tơ riêng, bạn đọc chỉ số của từng công tơ rồi tính phần của mình. Cách này sát nhất với mức dùng thực, nhưng cần lắp thêm công tơ, và phải có người ghi chỉ số đúng ngày cuối kỳ.
Công tơ phụ không giải quyết được những khoản không có đồng hồ riêng cho từng người, ví dụ Internet hoặc nước uống mua chung. Phần đó vẫn phải chia theo đầu người hoặc theo ngày dùng.
Chọn cách nào?
Không có cách đúng cho mọi nhóm. Có thể chọn đơn giản như sau:
- Mọi người ở đủ kỳ, mức dùng gần nhau: chia đều theo đầu người là đủ.
- Có người ra vào giữa kỳ hoặc hay vắng: chia theo số ngày ở sẽ công bằng hơn.
- Mức dùng điện chênh nhau nhiều: cân nhắc công tơ phụ nếu chủ trọ cho lắp.
- Dù chọn cách nào, hãy chốt với nhau bằng tin nhắn ngay từ đầu để sau này không ai thấy mình bị tính khác.
Chia Đều ghi giúp phần dùng theo ngày
Mình đang làm Chia Đều, một app Android để chia các khoản dùng chung. Mỗi ngày, mỗi người tự bấm "Hôm nay có dùng? Có / Không" cho từng khoản, mất vài giây. Cuối kỳ 7, 14 hoặc 30 ngày, mỗi khoản được chia cho những người có dùng hôm đó, mỗi người thấy hóa đơn của riêng mình, tiền gom về một người, không nợ chéo.
App không đọc công tơ điện hay nước. Nó hợp với các khoản dùng chung theo ngày như ăn, nước uống hay Internet. App miễn phí cho nhóm tối đa 6 người, chạy trên Android 7.0 trở lên, và đã có trên Google Play.
Quan trọng nhất là cả phòng thống nhất cách chia trước khi hóa đơn đầu tiên về. Nếu muốn xem Chia Đều ghi và chia các khoản dùng chung ra sao, bạn có thể xem trang giới thiệu ứng dụng hoặc tải app trên Google Play.